Stappenplan: verander je gazon in een bloemenweide met slim grasmaaien

Het is een kwestie van smaak. Sommige mensen willen een gazon als een biljartlaken. Anderen vinden het leuk als het gazon wat gevarieerder is en vol bloemen staat. Ik behoor tot de laatste categorie. Door minder te maaien krijgen bloemen de kans om te groeien en verandert een gazon in een bloemenweide. Een paradijs voor mens en dier. Goed voor bijen, vlinders en friemelbeestjes, heerlijk om in te liggen, mooi om naar te kijken. En het scheelt je ook nog een hoop werk. Wil je ook een gazon vol bloemen? Volg dan onderstaand stappenplan.

Bij toeval veel pinksterbloemen en madeliefjes in het gras

Onze bescheiden tuin heeft een stukje gazon van ongeveer 28 vierkante meter (4*7) met een pergola in het gras (werk in een kleine tuin in de hoogte). Ik had er krokussen in geplant om de bijen in het voorjaar wat te helpen en die mag je na de bloei niet direct maaien. Je moet wachten tot de bladeren verdorren, zodat de plant tijd heeft om weer nieuwe bollen voor volgend jaar te maken. Daardoor maaide ik het gras vaak pas vanaf halverwege mei. Als bonus kwamen er steeds meer bloemen in het gazon naar boven. Het eerste jaar waren het er slechts een handjevol, maar het aantal nam elk jaar toe. Inmiddels staat het (halverwege mei) vol pinksterbloemen en madeliefjes. Ik stel de eerste keer maaien nog even verder uit!

Hoe krijg je het hele jaar veel bloemen in je gazon?

Een vriend van me werkt bij landschapsbeheer en heeft verstand van dit soort dingen. Ik vroeg hem wat ik kan doen om het hele jaar veel bloemen in het gras te krijgen, zonder dat het een onbeheersbare of overwoekerde rommel in de tuin wordt. Ik kreeg een uitgebreide mail met tips en een verwijzing naar de website van Cruydt-Hoeck over het maaibeheer op bloemrijk grasland. Hier de samenvatting:

Verschralen
Sleutel tot een mooie bloemenweide is verschraling van de grond. Wil je een strak gazon met gezond gras, dan moet je je gazon af en toe bemesten; wil je juist bloemen de ruimte geven, dan gebruik je juist geen mest. Maaisel kun je laten liggen als voeding voor een strak gazon en voer je juist af als je wilt verschralen. Het beste is het om het gras te maaien en pas na een dag of twee weg te harken. In die twee dagen kunnen de zaden afrijpen en naar de bodem vallen en kunnen beestjes er nog uit kruipen.

Maaischema
Een bloemenweide valt en staat bij een goed maaischema. Daarvoor zijn twee dingen belangrijk. De grondsoort en het soort bloemen in je weide. Hoe meer voedsel er in de grond zit, hoe sneller het gras groeit en hoe meer het gras de andere planten overwoekert. Heb je hele voedingsrijke grond, dan moet je drie keer per jaar maaien. Zit je op hele schrale grond, dan kan het met slechts één keer maaien per jaar. Cruydt-Hoeck komt met dit maaischema:

  • Maai schraal bloemrijk grasland één keer: in september
  • Maai matig schraal tot matig voedselrijk bloemrijk grasland twee keer: eind juli en nogmaals in september-begin oktober
  • Maai voedselrijk bloemrijk grasland twee keer: in mei-begin juni en augustus-september
  • Maai zeer voedselrijk kruidenrijk grasland drie keer: in mei-begin juni, in augustus-september en nogmaals in oktober-begin november of in april

Het is belangrijk om je schema strak te hanteren met maximaal een week of twee speling. Zo krijgen de planten de ruimte om jaar op jaar sterker te worden en zich te vestigen en te handhaven in jouw tuin.

Eerste jaar is investering
Het eerste jaar is een investering. Doordat de bodem nog vol voedingsstoffen zit, zullen grassen vaak snel groeien en de rest overwoekeren. Je kunt dat eerste jaar vaker maaien en zo sneller verschralen. Maai dan als het gras zo’n 20 centimeter hoog wordt. Vanaf het tweede jaar zal het gras al een stuk minder snel groeien en komen er meer bloemen tussen te staan.

Klein beginnen
Ben je bang dat je tuin overwoekert of vind je een strakke grasmat ook mooi of handig, dan kun je natuurlijk ook alleen een deel van je gazon veranderen in een bloemenweide. Zeker in een grote tuin kun je bijvoorbeeld een flinke strook laten verschralen, terwijl je een ander deel wel vaak maait. Zorg er dan wel voor dat het stuk groot genoeg is, omdat voedingsstoffen via regen- en grondwater verspreiden.

Het resultaat: een bloemrijk gazon!

En dan hier het resultaat tot nu toe:
bloemengazon-pinksterbloem

Remi van Beekum on LinkedinRemi van Beekum on Twitter
avatar
Ondernemer @ Kiemfabriek
Ondernemer @ Kiemfabriek | strategie | marketing | innovatie | gitaarmuziek | duurzaamheid | energie | politiek | vader van Emily | man van Cecile | Winsum/Groningen | INTP

7 reacties op “Stappenplan: verander je gazon in een bloemenweide met slim grasmaaien”

  1. Leuke site zeg! Down-to-earth alledaagse info waar ik echt wat aan heb.
    Wat betreft dit artikel: dit jaar ga ik mijn dramatisch stukje gras (net zo groot als de jouwe) maar es bebloemen. Niet alleen door verschralen maar ook door grofweg wat bloemenzaadjes te strooien. Of is dat niet handig? Het gras heeft veel gaten met onregelmatige grasplukken, vaak zompig en krijgt veel paardenbloemen. Nog tips? Ik hou beslist niet van een biljartlaken.

  2. Allereerst dank voor het compliment Jacq! Leuk om te horen!

    Zelf gaan we waarschijnlijk binnenkort verhuizen. Maar anders had ik er dit jaar voor gekozen om ook bij te zaaien met een mengsel voor bloemrijk grasland. Bovenstaand stappenplan is alweer twee jaar oud. Mijn ervaring is dat er spontaan wel een hoop bloemen opkomen, maar dan met name in de eerste fase. Wij wonen op voedselrijke klei en moeten dus eind mei en september/oktober maaien. Ons gazon staat in de periode maart-april-mei vol bloemen puur door slechts twee keer per jaar te maaien. Maar de tweede periode, dus juli-september is dat een stuk minder en is het toch vooral gras.

    Ik vermoed dat het afhangt van je omgeving. Als je toevallig in de buurt veel wilde bloemen hebt, zullen ze zichzelf wellicht uitzaaien richting je tuin. Maar anders kun je ze een handje helpen.

    Ik stond op het punt om een mengsel voor bloemrijk grasland te bestellen bij de Cruyd Hoeck. Daar zitten zo’n 20 tot 30 soorten in een keer in. En dat zou je bloemenweide een flinke versnelling moeten geven. Je kunt hier de soort uitzoeken die geschikt is voor je tuin: https://www.cruydthoeck.nl/winkel/mengsels-voor-bloemrijk-grasland/c16 Ze werken wel met vrij grote verpakkingen (ze leveren veel aan gemeenten voor bermen). Dus als je over hebt, kun je delen met buren of het gewoon ergens in een berm in de buurt gooien. Bij voorkeur een stukje dat niet te veel gemaaid wordt.

    Als ik het zo lees zit jij op zandgrond (gaten in het gras enz). Paardenbloemen zijn pioniers. Die proberen die gaten dicht te krijgen en halen voeding uit diepere bodemlagen (lange penwortels). Lekker laten zitten want dat vinden de bijen prima. En als je wat andere bloemen bij zaait en overgaat op bovenstaand maaischema (ik vermoed in jouw geval eind juli en nogmaals in september-begin oktober), dan komt het vanzelf goed.

    Succes!

  3. Beste….
    Ik wil van mijn voortuin van 6/14 meter een bloemenweide maken.
    Het is schrale grond; een gezon met veel mos nu…. ligt op het zuidwesten met veel zon.
    Hoe pak ik dit aan?

    1. Hoi André,
      Ik raad aan het te doen zoals bovenstaand beschreven. Ik vermoed dat je schrale grond hebt die ook flink zuur is. Want mos houdt van nat en/of zuur. Dus als je voortuin flink in de zon ligt, zal het waarschijnlijk zuur zijn. Staan er eiken in de buurt? Of een naaldboom?

      De vraag is of het een beetje schraal is of erg schraal. Afhankelijk daarvan moet je 1 x (alleen september) of 2 x (juli en september) per jaar maaien. Tussendoor zou het niet veel hoger dan 50 centimeter moeten worden, anders kom je er niet meer doorheen. Wordt het wel te lang, dan moet je toch een extra keer maaien.
      Maaisel afvoeren (niet weggooien, maar op de compost of onder je struiken, bomen, planten die extra voeding nodig hebben).

      Hiermee geef je bloemen uit de buurt die zelf uitzaaien de ruimte zich in je tuin te vestigen. Dat zal geleidelijk in een aantal jaren gebeuren. Is dat onvoldoende, of wil je sneller, dan raad ik aan bij Cruydt Hoeck een zaaimengsel te bestellen en in te zaaien. Door de late lente dit jaar zou je dat nog heel snel kunnen doen. Of anders in het najaar.

      Succes!

  4. Ik zou zo graag madeliefjes in mijn gazonnetje hebben maar ze willen maar niet groeien …
    Ik bemest niet , heb zelfs l zaad van grasmadeliefjes gestrooid maar ook hiermee geen resultaat … Wel paardebloemen maar geen madeliefjes.

    1. Hallo Margo,

      Madeliefjes houden van zonnige, maar vochtige en voedselrijke grond. Klei bijvoorbeeld. Als je op droog zand zit, heb je kans dat de madeliefjes het niet naar hun zin hebben in je tuin. Het wordt dan te droog in de zomer en zand heeft meestal minder voedingsstoffen. In dat geval zul je in de omgeving waarschijnlijk ook weinig madeliefjes zien.

      Als mijn aanname klopt, zie ik twee mogelijke oplossingen:
      – Andere bloemen kiezen die wel bij je grondsoort passen.
      – Geleidelijk je grond verrijken. Dat doe je eigenlijk tegengesteld aan wat hierboven staat. Je wilt dan niet verschralen en maaisel afvoeren (in feite de grond en wormen uithongeren). Maar juist organisch materiaal toevoegen. Je zou letterlijk het maaisel van de buren kunnen scoren en over je eigen tuin kunnen verspreiden. Niet te veel in een keer, want dan verstik je het gras. Maar regelmatig een klein beetje. Na een tijdje zul je merken dat er meer wormen in de bodem komen en die zullen het grasmaaisel steeds sneller verteren. Ook moet je bladeren in de herfst laten liggen (dat raad ik sowieso aan, blad weghalen = veel werk, de bodem uithongeren, en insecten doodmaken) . Als je dat een aantal jaren doet, zal de bodem langzaam meer humus krijgen. Daardoor houdt het vocht beter vast (niet meer sproeien in de zomer) en komen er meer voedingsstoffen in de bodem. Het gras zal beter gaan groeien en minder last hebben van droogte. Na een aantal jaren zal de bodem een stuk voedzamer zijn en zou je opnieuw madeliefjes kunnen proberen.

      Ik zou voor optie 1 gaan als je snel resultaat wilt. ;-)

      Groeten Remi

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *